Kararı biz üretiyoruz — bir yere sorup aktarmıyoruz
ZamGelmedenAl bir indirim listesi değil; kendi topladığı gerçek fiyat gözlemlerinden, kendi geliştirdiği istatistiksel modelle AL / BEKLE / İZLE kararı üreten bir yazılım ürünüdür. Bu sayfada motorun nasıl çalıştığını, hangi yöntemleri kullandığımızı ve elimizde ne kadar veri olduğunu açıkça paylaşıyoruz.
Karar nasıl oluşuyor?
Gerçek fiyat gözlemi topluyoruz
Ürün sayfalarını düzenli tarayıp fiyatı zaman damgasıyla kaydediyoruz. Satın alınmış hazır veri seti kullanmıyoruz — veri bize ait.
Aynı ürünü tek kimlikte birleştiriyoruz
Aynı ürün her mağazada farklı yazılır ("PS5 Slim 1TB Digital" ↔ "PlayStation 5 Slim Dijital"). Başlık benzerliğine güvenmiyoruz: önce kesin kimlik (ASIN, barkod, model no), sonra marka/kapasite/sürüm gibi alanları ayrıştırıp puanlıyoruz. Çelişen nitelik (1 TB ↔ 512 GB) puanı düşürür. Emin olmadığımızda birleştirmiyoruz — yanlış birleştirme tüm fiyat geçmişini bozar.
Fiyat eğilimini dayanıklı yöntemle kestiriyoruz
Kazıma hatası kaçınılmaz olduğu için ortalama/en küçük kareler yerine Theil–Sen (medyan tabanlı) kestirimi kullanıyoruz: tek bir hatalı gözlem eğilimi bozamaz. Fiyatları logaritmik ölçekte karşılaştırıyoruz, böylece 500₺'lik ürünle 50.000₺'lik ürün aynı çerçevede değerlendirilebiliyor.
Zammı enflasyondan ayırıyoruz
Yüksek enflasyonda fiyatın artması tek başına "pahalandı" demek değildir. Kendi ürettiğimiz ZamGelmedenAl Fiyat Endeksi ile ürünün artışından piyasa genelinin artışını çıkarıyoruz. Kalan kısım reel zam: "bu ürün piyasanın üstünde mi pahalanıyor?" sorusunun cevabı. TÜFE kullanmıyoruz; TÜFE gecikmeli yayınlanıyor ve sepeti e-ticaret ürün kırılımıyla örtüşmüyor.
Zam olasılığını hesaplayıp kararı paraya çeviriyoruz
Fiyat artışlarını bir olay süreci olarak modelliyoruz ve az veriyle de savunulabilir olasılık üretmek için kategori davranışına doğru Bayes büzülmesi uyguluyoruz. Sonra kararı bir eşik tablosuyla değil açık fayda fonksiyonuyla veriyoruz: beklemenin beklenen kazancı − zam riskinin bedeli. Böylece her karar, "beklemek bana kaç lira kazandırır/kaybettirir" sorusunun sayısal cevabı oluyor.
Elimizdeki veri — açıkça
Bu sayılar sunucumuzdan canlı okunur; beyan değildir. "Karar üretilebilen ürün", modelin asgari gözlem eşiğini (5 gözlem) geçen ürün sayısıdır. Veri biriktikçe bu sayı artar — ve biz eşiği geçmeyen üründe karar üretmeyiz.
Değişmez ilkelerimiz
- Karar zincirinde dil modeli yoktur. Tahmin, olasılık ve karar tamamen deterministik kendi kodumuzla hesaplanır; yapay zekâ yalnızca sonucu akıcı Türkçeye çevirmek için kullanılabilir. Sayıyı üretmez.
- Veri yoksa karar yok. En az 5 gözlem ve 21 günlük pencere şartını geçmeyen üründe tahmin göstermeyiz. "İzlemede" deriz, uydurmayız.
- Sahte indirimi ifşa ederiz. İlan edilen indirimi gerçek fiyat geçmişiyle karşılaştırıp şişirilmiş referans fiyatı işaretleriz — satıcının iddiası ile doğrulanmış oranı yan yana gösteririz.
- Emin olmadığımızda birleştirmeyiz. Ürün eşleştirmede belirsiz durumlar otomatik birleştirilmez.
Nasıl doğruluyoruz?
Otomatik test kapısı
Modelin her formülü birim testleriyle sınanır (aykırı değer dayanıklılığı, olasılığın sınır davranışı, formül doğruluğu). Testler geçmezse sürüm yayına alınmaz — model davranışı sessizce bozulamaz.
Saf çekirdek
Karar üreten kod yan etkisiz (saf) fonksiyonlar üzerine kuruludur; bu sayede davranışı tekrar üretilebilir ve denetlenebilir.
Şeffaf belirsizlik
Tahmine tek bir sayı değil, geçmiş sapmalardan türetilen bir aralık eşlik eder. Dağılım varsayımı yapmayız; gerçek sapmaları kullanırız.
ZamGelmedenAl, bilgisayar programlama (yazılım geliştirme) faaliyeti yürüten bir teknoloji girişimidir. Ürünümüz, yukarıda anlatılan karar motoru ve onu besleyen veri altyapısıdır. Platform satış yapmaz; ürün bağlantıları iş ortaklığı (affiliate) bağlantılarıdır ve bu durum ilgili sayfalarda açıkça belirtilir. Ürettiğimiz kararlar bilgilendirme amaçlıdır, yatırım veya satın alma tavsiyesi değildir.